Саха буолан сандаарыах
Статья
19.01.2026

Саха буолан сандаарыах[16+]

Просмотры: 157

Аламагай

Санаалаахпар

Сандаарарбар

Өбүгэ дьоммор

Төрүттэрбэр

Муҥура суох

Махтанабын.

В.Г. Белинскэй аатынан Кыраайы үөрэтэр бибилэтиэкэ 140 сылын көрсөр үбүлүөйүн чэрчитинэн бу сылга элбэх тэрээһиннэр буолаары тураллар. Ол курдук, тохсунньу 16 күнүгэр 14 чаастан 5 хоһоон хомуурунньугун, 1 ырыанньык ааптара, Хоту дойдуттан силистээх, төрөөбүт тылын ылбаҕайдык ыпсаран, хоһуйар, талааннаах поэтесса Колесова Татьяна Гаврильевна – Айсура айар үлэтин  билиһиннэрэр айар киэһээтэ буолан ааста.

Бу көрсүһүүгэ поэзияны сэҥээрээччилэр, ырыа куттаах ырыаһыттар мустан Айсурага анаан ааптар хоһооннорун, ону тэҥэ бэйэлэрин айбыт хоһооннорун ааҕан, ырыа ыллаан, үнкүүлээн, хомуска оонньоон бэлэх ууннулар. Тэрээһини Айсура племяннигэ Василий Татаринов – Хоту Уолан өрө көтөҕүүлээхтик ырыанан ыллаан саҕалаабыта.

Биир дойдулаахтара Люция Бандерова – Айыллаана дьүрүскэн хомуһун тыаһыгар уйдаран Мария Бережнева кыталыктыы дайан үнкүү көрдөрдө.

Марианна Федотова – Намыына хоһооннорун тылыгар айыллыбыт ырыаларын иһитиннэрдэ.

Биллэр мелодист, элбэх ырыаны айбыт Константин Мохначевскай Айсура хоһоонугар «Билинии» диэн ырыатыгар видеоклип устубуттарын дьон сэргээн көрдүлэр. К. Мохначевскай кэргэнэ Степанида Иванова – Санаара истиҥ тыллары этэн, махталын тириэртэ. Мустубут дьон кини тапталлаах кэргэнигэр анаабыт хоһоонун долгуйа иһиттилэр.

Ыҥырыылаах ыалдьыттар истэригэр бииргэ үөрэммит табаарыстара, дьүөгэлэрэ кэлэн Айсура биэчэригэр кыттыыны ыллылар. Ол иһигэр «Айар Кут» литэрэтурнай түмсүү Союһун хоһоонньуктара истиҥ айымнньыларын иэйиилээхтик аахпыттара. Түмсүү салайааччыта Зоя Никандровна Данилова «Талба талаан» диэн бэлиэни туттарда.

Айсура хоһоону суруйары таһынан айылҕа маанылаах көстүүлэрин таба көрөр талааннаах эбит. Ону хаартыскаҕа түһэрэн дьону - сэргэни үөрдэр эбит. Кэлбит дьон Айсура хаартыскаларын быыстапкатын сэҥээрэ - дуоһуйа көрдүлэр.

Бу көрсүһүүнү Айсура чугас дьүөгэтэ СӨ үөрэҕириитин туйгуна, хоһоонньут Олимпиада Спиридонова иилээн – сагалаан ыытта.

Тэрээһин түмүгэр, Айсура була турар Анал Байыаннай Дьыалага чугас дьонноругар сүтэриилээх буолан «олох уонна өлүү» аргыстаһа сылдьалларын тоһоҕолоон туран чумпуруу мунуутэтин биллэрбитэ уонна дьон бары «Эйэ ырыатын» ыллабыттара.

Айар куттаах Айсураны  кытта көрсүһүү  дууһаттан тахсар тыллардаах, долгутуулаах түгэннэрдээх, алыптаах ырыалардаах мустубут дьон сүрэхтэригэр иҥэн, сүргэлэрин көтөҕөн, өрө көтөҕүүлээхтик түмүктэннэ.
Статью подготовил(-а): Марина Цыпандина

Смотрите также